Filmy w "pigułce"

Piętno śmierci (Ikiru)

Bohaterem filmu jest stary urzędnik, który od trzydziestu lat nie opuścił nawet jednego dnia pracy, a który dowiaduje się, iż jest chory na raka. Wyrwany z rytmu codzienności, zraniony obojętnością rodziny, błądzi ulicami miasta. Analizując swoje dotychczasowe życie uświadamia sobie jego pustkę i postanawia przed śmiercią zrobić coś pożytecznego. Planuje założyć ogród dla dzieci na miejscu osuszonych przedtem bagnisk...

Film, skomponowany w charakterystyczny dla reżysera sposób mieszania rzeczywistości z retrospekcją, pozwala poznać bohatera, wejrzeć w jego wnętrze. Jest to przypowieść moralna o zgłębianiu sensu życia, potrzebie działania i czynienia czegoś dla innych.

reż. Akira Kurosawa; scen.: A. Kurosawa, Shinobu Hashimoto; zdj.: Asaichi Nakai; muz.: Fumio Hayasaka; wyk.: Takashi Shimura, Miki Odagiri, Nobuo Kaneko, Kyoko Seki, Makoto Kobori i inni
prod.: Toho, Japonia 1952
długość: 140 min.

Tokijska opowieść (Tokyo monogatari)

Dwoje mieszkających na prowincji starych ludzi wyrusza do Tokio, by odwiedzić swoje dzieci. Spotyka ich jednak rozczarowanie, ponieważ zapracowani młodzi ludzie nie mają czasu, by zająć się nimi. Za ich namową rodzice wyjeżdżają do uzdrowiska Atami, ale czują się tam źle i postanawiają wrócić do Tokio. Tu matka spędza noc u owdowiałej podczas wojny synowej, zaś ojciec upija się. Wizyta u kolejnej córki, w Osace, kończy się tragicznie - matka po krótkiej chorobie umiera. Ojciec ze stoickim spokojem przyjmuje swój los. Jego postawa znajduje zrozumienie tylko u synowej...

Jak uznała ówczesna krytyka, temat przepaści dzielącej starą i młodą generację zyskał w Tokijskiej opowieści dojrzałość i pełnię. Utrzymana w powolnym rytmie narracja podporządkowana jest psychice bohaterów, ich doznaniom i uczuciom, wprowadzając ton zadumy nad losem bohaterów i łagodnej wyrozumiałości wobec postaw ludzi.

reż.: Yasujiro Ozu; scen.: Kogo Noda, Yasujiro Ozu; zdj.: Yushun Atsuta; wyk.: Chisyu Ryu, Chieko Higashiyama, Setsuko Hara, So Yamamura, Haruko Sugimura i inni
prod.: Shochiku, Japonia 1953
długość: 134 min.

Ukrzyżowani kochankowie (Chikamatsu monogatari)

Podstawą bogactwa domu Ishuna jest firma drukarska mająca wyłączność na druk kalendarzy dla okręgu Zachodniego i okręgu Edo. Pracownicy drukarni i liczna służba zamieszkują obszerny dom swojego pana, całkowicie od niego uzależnieni. Dostatek i stabilizację niszczy dramat, rozpoczęty prośbą żony Ishuna, Osan, skierowaną do najlepszego z drukarzy męża, by pożyczył jej 5 kanów srebra dla tonącego w długach brata. Osan nie śmiała zwrócić się z tą prośbą do męża, ponieważ korzystała z nich już kilkakrotnie. Mohei obiecuje spełnić obietnicę i wystawia czek, odciskając na nim pieczęć chlebodawcy. Aresztowany drukarz postanawia uciec, zdając sobie sprawę, że na nic zdadzą się prośby zakochanej w nim pokojówki Otamy i wyjaśnienia Osan. Bowiem Ishun, zawiedziony w nadziejach uczynienia z Otamy swojej kochanki, na wieść o jej miłości do Mohei zacina się tylko w uporze oddania go w ręce policji. Przypadek sprawia, że do ucieczki wraz z nim zostaje zmuszona także Osan, jak się okazuje - przedmiot miłości Mohei. A żona samuraja, która dopuściła się zdrady małżeńskiej ze sługą swego męża, karana była publicznym ukrzyżowaniem wraz z kochankiem...

reż.: Kenji Mizoguchi; scen. (na podstawie sztuki teatralnej Szikamatsu z 1715 roku): Kiuiczi Tsudżi; zdj.: Mazuo Miyagawa; muz.: Fumio Haysaka; wyk.: Kyoko Kagawa, Kazuo Hasegawa, Yoko Minamida, Mitaro Shindo, Sakae Ozawa, Isziro Sugai i inni
prod.: Masaishi Nagata Daiei Motion Picture Co Ltd. Tokyo, Japonia 1954
długość: 100 min.

Godzilla (Gojira)

Tomoyuki Tanaka to twórca nie tylko Godzilli, ale całej serii opowieści o jaszczuropodobnym potworze, która podbiła nie tylko Japonię, ale wręcz cały świat. Tanaka był szefem wytwórni Toho, jednej z najpotężniejszych firm produkcyjnych Japonii, współpracował z wieloma wybitnymi reżyserami, m. in. z Akira Kurosawą, jednak to właśnie Godzilla zapewniła mu sławę i światowy rozgłos. W serii powstały łącznie 22 filmy. W ostatnim z nich dzielny potwór wprawdzie zginął, jednak Roland Emerich ożywił go z pomocą techniki komputerowej. W pierwszym odcinku serii, w czasie wyprawy naukowej na jedną z wielu wysp japońskich, grupa uczonych spotyka jaszczura, obudzonego przez wybuch bomby wodorowej, który rozpoczyna swój niszczycielski marsz na współczesną metropolię.

reż.: Ishirô Honda; scen.: Takeu Murata, Ishirô Honda; zdj.: Majao Tamai; wyk.: Suiuki Murakami, Renyamato Szinkiczi, Akiro Takarata i inni
prod.: Tomoyuki Tanaka, Japonia 1954
długość: 94 min.

Harfa birmańska (Biruma no tategoto)

Jest to piękna, poetycka opowieść o japońskim żołnierzu-harfiście, który wędrując po Birmie spełnia ostatnią posługę wobec poległych kolegów. Wojna odcisnęła na nim niezatarte piętno. Jego kompania po klęsce armii cesarskiej trafiła do niewoli, on sam natomiast zostaje wysłany z misją skłonienia do kapitulacji stawiającego bezsensowny opór garnizonu. Jego misja kończy się niepowodzeniem. On sam nie wraca już do swego oddziału, wyrusza w swego rodzaju pielgrzymkę, poprzez świat umarłych. Grzebiąc niezliczone szczątki żołnierzy japońskich podejmuje decyzję zostania mnichem. Film jest żarliwym krzykiem antywojennym, ale jednocześnie jest to także niezwykle celna wykładnia filozofii buddyjskiej, ujęta w ramę metaforycznej przypowieści o poszukiwaniu sensu ludzkiej egzystencji, o potrzebie nieustannego doskonalenia się w człowieczeństwie.

reż.: Kon Ichikawa; scen. (na podst. opowiadania Michiyo Takeyama): Natto Wada; zdj.: Minoru Yokoyama; muz.: Akira Ifukube; wyk.: Shoji Yasui, Rentaro Mikuni, Tanie Kitabayashi, Tatsuya Mihashi, Taketoshi Naito i inni
prod.: Nikkatsu, Japonia 1955
długość: 116 min.

Ulica hańby (Akasen chitai)

Akcja filmu rozgrywa się w domu publicznym "Kraina snów" w tokijskiej dzielnicy Yoshiwara, którego mieszkanki z niepokojem oczekują na rozstrzygnięcie w sprawie projektu zakazującego uprawiania prostytucji, który został przedłożony japońskiemu parlamentowi.

Każdą z nich inne losy przywiodły do tego domu. Każda ma swoje marzenia i plany. Hanae utrzymuje ze swoich zarobków chorego męża i dziecko. Yumeko jest wdową, która wszystkie pieniądze przeznacza na wychowanie swojego syna, który mieszka u krewnych i nic nie wie o swoim źródle utrzymania. Yasumi odkłada skrzętnie pieniądze, aby zrealizować swój życiowy cel: otworzenie własnego sklepiku. Mickey, córka bogatego handlowca, zostaje prostytutką, żeby wyrwać się z rodzinnego domu.

Po długim oczekiwaniu kobiety dowiadują się o odrzuceniu przez parlament ustawy. Życie w "Krainie snów "toczy się dalej...
Kenji Mizoguchi w swoim ostatnim filmie stworzył elegancki, cierpki i pozbawiony ckliwości portret ludzkiej niedoli, wykorzystywanych kobiet, których życie napiętnowane jest cierpieniem i rozczarowaniem.

reż.: Kenji Mizoguchi; scen. (na podst. powieści Yoshiko Shibaki): Masahige Narusawa; zdj.: Kazuo Miyagawa; muz.: Toshiro Mayuzumi; wyk.: Machiko Kyo, Aiko Mimasu, Ayako Wakao, Michiyo Kogure, Kumeko Urabe, Yasuko Kawakami, Hiroko Machida i inni
prod.: Masaichi Nagata, Japonia 1956
długość: 84 min.

Harakiri (Seppuku)

Nagrodzony Srebrną Palmą w Cannes''63 film powraca do dziejów tradycji samurajskiej. Opowiadając o wydarzeniach sprzed wieków porusza jednocześnie problem zawsze aktualny - nadużywania władzy.

Akcja Harakiri rozgrywa się w XVII wieku w Edo (dawna nazwa Tokio). Każdy ówczesny pan feudalny posiadał wówczas armię złożoną z samurajów-wasali, których jedynym obowiązkiem było doskonalenie rzemiosła wojennego i bezwzględne posłuszeństwo wobec seniora. Kiedy możnowładca umierał, część samurajów popełniała harakiri, reszta służyła jego następcy. Kiedy umierał bezpotomnie, samurajowie stawali się roninami, samurajami pozbawionymi pana. Ponieważ w owym czasie w Japonii nie było wojen, armia roninów doszła do 1500. Nie mogąc znaleźć nowego pana biedowali, zajmowali się rozbojem, część uprawiała swego rodzaju szantaż moralny, wędrując od dworu do dworu z prośbą o pozwolenie popełnienia harakiri. Najczęściej dostawali pewne sumy pieniężne, o co im w gruncie rzeczy chodziło. Inaczej stało się w przypadku bohatera filmu, ronina Hanshiro Tsugumo, który przyszedł do dworu z podobną prośbą. Zarządzający dworem Kageyu, sądząc, iż ronin chce wyłudzić pieniądze, opowiada tragiczną historię innego ronina, Motome, który niedawno przybył na dwór. Hanshiro, jak się okazało - teść Motome - rewanżuje się opowieścią o swoich losach...

Akcja dramatu jest bardzo złożona...Złowrogie piękno scen walki, wyniosła siła rywali i wstrząsające zdjęcia czynią film arcydziełem, które przyjęto w Cannes z entuzjazmem - pisała prasa.

reż.: Masaki Kobayashi; scen. (na podst. powieści Yasuhiko Takiguchi): Shinobu Hashimoto; zdj.: Yoshio Miyajima; muz.: Toru Takemitsu; wyk.: Tatsuya Nakadai, Shima Iwashita, Akira Ishihama, Yoshio Inaba, Rentaro Mikuni i inni
prod.: Shochiku, Japonia 1962
długość: 133 min.

Kobieta diabeł (Onibaba)

Akcja filmu rozgrywa się w realiach japońskiego średniowiecza, kiedy to toczy się okrutna wojna wszystkich ze wszystkimi. Dwie wieśniaczki, bohaterki filmu, ukryte na bagnisku porosłym trzciną mordują żołnierzy rozbitych wojsk i sprzedają ich zbroje za ryż. Mordują ludzi bez skrupułów, przyjąwszy reguły świata, w którym przyszło im żyć. Reżyser zdecydował się tu na brawurę w sposobie filmowania, szokując widza gwałtownością i erotyzmem. Akcję wypełnia szereg okrutnych scen z życia ludzi, których nędza, głód i wojny doprowadzają do bestialskich mordów. Maska demona jest tu ważnym elementem symbolizującym potęgę zła wyzwalającego się w człowieku.

reż. i scen.: Kaneto Shindô; zdj.: Kiyomi Kuroda; muz.: Hikaru Hayashi; wyk.: Nobuko Otowa, Jutsuko Yoshimura, Kei Sato, Taiji Tonoyama, Jukichi Uno i inni
prod.: Tokyo Eiga / Kindai Eiga Kyokai, Japonia 1964
długość: 99 min.

Kobieta z wydm (Suna no onna)

Nauczyciel, zbierający na wydmach owady do kolekcji, zostaje zaprowadzony przez wieśniaków na nocleg do samotnej kobiety, mieszkającej w domu na dnie ogromnego piaszczystego dołu. Gościnność okazuje się pułapką: mężczyzna nie może się wydostać, musi pomagać kobiecie w pracy, aby otrzymać żywność...

Dzięki niezwykłej sytuacji, w której umieszcza swoich bohaterów, Teshigahara prowadzi rozważania o wolności, solidarności i paradoksach człowieka we współczesnym świecie. Poprzez czystość formy i nieodpartą logikę przypominającą sztuki Becketta uzyskuje wymiar bezkompromisowego mitu. Znakomite zdjęcia Segawy, wydobywające fascynującą fakturę piasku, morza i ciała ludzkiego tworzą niezwykłą i niepowtarzalną warstwę wizualną filmu.

reż.: Hiroshi Teshigahara; scen. (na podst. własnej powieści): Kobo Abe; zdj.: Hiroshi Segawa; muz.: Toru Takemitsu; wyk.: Eiji Okada, Kyoko Kishida, Koji Mitsui, Sen Yano, Hiroko Ito i inni
prod.: Teshigahara Prod., Japonia 1964
długość: 123 min.

Pawana dla zmęczonego(Nihon no seishun)

Bohater filmu jest kierownikiem biura patentowego, mężczyzną w średnim wieku, któremu najlepsze lata życia zabrała wojna. W wojsku także stracił słuch. Zenzaku czuje się osamotniony w rodzinie, ze stale narzekającą żoną i dziećmi zajętymi własnymi sprawami. Pewnego dnia w jego biurze zjawia się kobieta, którą kochał przed laty, podczas wojny. Pragnie ona opatentować wynalazek swego męża. Dyrektorem fabryki, która mogłaby zainteresować się wynalazkiem okazuje się były oficer, bezpośredni sprawca kalectwa Zenzaku...

Prawdziwą bohaterką filmu Kobayashi jest wojna, która pozostawiła trwałe ślady w każdym, kto ją przeżył. Dawne doświadczenia utrudniają codzienne życie i kontakt z bliskimi, zwłaszcza z młodym pokoleniem, które wojnę zna tylko z opowiadań. Wysoko notowany reżyser Masaki Kobayashi wyczuwa doskonale charakter bohatera. Jedynym brakiem tego dobrze zrobionego filmu, pełnego poezji i dramatycznych zwrotów akcji, jest melodramatyczność - pisała krytyka.

reż.: Masaki Kobayashi; scen. (na podst. powieści Shusaku Endo): Sakae Hirosawa; zdj.: Kozo Okazaki; muz.: Toru Takemitsu; wyk.: Mokoto Fujita, Tomoko Naraoka, Toshiro Kurosawa, Michyo Aramata, Kei Sato i inni
prod.: Toho - Tokyo Eiga, Japonia 1968
długość: 128 min.

Pojedynek na wietrze (Kaze no tengu)

W latach 60. i 70. ogromnym powodzeniem cieszyły się w Japonii filmy typu "yakuza", specyficznej odmiany filmu gangsterskiego. Prototypem dzieł tego gatunku były dramaty kostiumowe z lat dwudziestych, których bohaterem z reguły był samotny, wyjęty spod prawa samuraj, który szukał zemsty w krwawej walce, stając jednocześnie w obronie słabych i uciśnionych. "Yakuza" z lat późniejszych przebrał się w strój współczesny, ale konwencja pozostała ta sama. Bohater Pojedynku na wietrze to zaufany wysokiego dostojnika, który sprzeciwił się rozkazom i powodowany humanitarnymi względami nie zabił dezertera, co jego samego zmusiło do ucieczki przed zemstą szefa. Wioska, w której znalazł schronienie ma własne poważne problemy, wobec których bohater nie może pozostać obojętny...

reż.: Keiichi Ozawa; scen. (na motywach powieści Goyu Kojima): Seiji Hoshikawa; zdj.: Minoru Yokoyama; muz.: Hajime Kaburagi; wyk.: Hideki Takahashi, Isao Natsuyagi, Seiichiro Kameishi, Masako Izumi, Yoshiro Aoki, Shoki Fukae i inni
prod.: Nikkatsu, Japonia 1970
długość: 81 min.

Imperium zmysłów (Ai no corrida / L'empire des sens)

Nagisa Oshima uważany jest za jednego z największych filmowych anarchistów i prowokatorów. Imperium zmysłów opinię tę ilustruje najlepiej. Film do tego stopnia skandalizujący erotycznie, że zdejmowano go z ekranów, a jego twórcom wytaczano procesy sądowe. Prasa pisała: Jednak nie drastyczność scen, ukazujących akt seksualny, była przyczyną skandalu, tylko miłość biologiczna, instynktowna, pojmowana jako wyłączne zaspokojenie zmysłów, gorączka seksualna przy całkowitym wyłączeniu woli i świadomości. Pikanterii całej sprawie dodawał fakt, że filmu nie sposób było tak łatwo zdyskredytować jako dzieła chorej wyobraźni, ponieważ oparto go na wydarzeniach autentycznych, jakie rozegrały się w 1936 r. w Japonii.

reż. i scen.: Nagisa Oshima; zdj.: Hideo Ito; muz.: Minoru Miki; wyk.: Tatsuya Fuji, Eiko Matsuda, Aoi Nakajima, Meika Seri, Hiroko Fuji i inni
prod.: Argos Films / Oshima Productions / Shibata Organisation Japonia/Francja 1976
długość: 99 min.

Gonza wojownik (Yari no gonza)

Film jest adaptacją sztuki napisanej w 1717 roku przez Monzaemona Chikamatsu, zwanego często japońskim Szekspirem. Jego akcja rozgrywa się w czasie, gdy w Japonii po latach wojen domowych nastąpił okres kilkunastu lat pokoju, który dla pozbawionych możliwości wykazania się w walce samurajów stał się trudnym etapem odnalezienia się w nowej sytuacji. Część z nich, pozbawiona swego pana, stała się pogardzanymi roninami, część zdeklasowała się i przeszła do innych zawodów, część stworzyła podstawy dzisiejszej inteligencji - co było udziałem samego Chikamatsu, syna ronina, który młodość spędził w środowisku żebraków i wyrzutków społeczeństwa, by potem stać się autorem, reżyserem i scenografem. Gonza-wojownik opowiada historię śmierci nieszczęśliwych kochanków z przypadku. W sztuce Chikamatsu absurdalność społeczeństwa opartego na systemie etycznym, przywodzącym ludzi ku śmierci jest przedstawiona w rytmie wzorowanym na na dramaturgii teatrów bunraku - jo (wstęp), ha (rozwinięcie) i kyu (kulminacja). Film zachowuje tę konwencję, jest jednak całkowicie realistyczny, pozbawiony scen umownych i symbolicznych. Dzięki temu powstał, pięknie fotografowany przez najwybitniejszego ówczesnego operatora japońskiego, Kazuo Miyagawę, obraz osiemnastowiecznej Japonii, ukazany w całym swoim uroku i grozie. Film zdobył nagrodę na MFF w Berlinie Zachodnim w 1986 roku.

reż.: Masahiro Shinoda; scen. (na podst. sztuki dla teatru bunraku "Yari no Gonza Kasane Katabira" Monzaemona Chikamatsu): Taeko Tomioka; zdj.: Kazuo Miyagawa; muz.: Toru Takemitsu; wyk.: Hiromi Goh, Shima Iwashita, Shohei Hino, Misako Tanaka, Haruko Kato, Takashi Tsumura i inni
prod.: Shochiku - Hyogensha Prod., Japonia 1985
długość: 125 min.

Informacje otrzymane dzięki uprzejmości kina ILUZJON (ul. Narbutta 50a, Warszawa, tel. (22) 646-12-60)

Autor: Vivi
Data dodania artykułu: 25.10.2005
Data modyfikacji artykułu: 27.02.2010
Prawa autorskie »

Prawa autorskie

W naszym wortalu Konnichiwa.pl pojawiło się wiele tekstów, które zostały nadesłane do redakcji. Mimo starań nie jesteśmy w stanie sprawdzić czy dany tekst nie łamie praw autorskich i nie jest plagiatem. W związku z tym prosimy o zgłaszanie takich tekstów pod adresem redakcja@konnichiwa.pl a ich autorów przepraszamy.

Na stronach serwisu Konnichiwa.pl znajdują się także teksty i zdjęcia pochodzące z innych stron www lub gazet/magazynów - jednak nasza redakcja otrzymała zgodę na ich zamieszczenie lub znajdowała się przy nich odpowiednia informacja o możliwości ich zamieszczenia z podaniem źródła.

Redakcja Konnichiwa.pl nie zezwala także na kopiowanie tekstów i zdjeć należących do członków redakcji bez uzyskania stosownej zgody.

Redakcja Konnichiwa.pl

« wstecz

Strona używa plików cookies. Stosujemy je aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie. Pamiętaj, że możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

zamknij