Alfabety japońskie

Obecnie w Japonii używa się trzech do czterech alfabetów, z czego dwa wspólnie nazywane kana (hiragana i katakana), kanji oraz nasze łacińskie litery. Jeżeli chodzi o ten ostatni to jest stosunkowo nowym wynalazkiem w Kraju Kwitnącej Wiśni i używa się jedynie do zapisania nazw i skrótów międzynarodowych, takich jak DVD, CD.

Zarówno hiragana jak i katakana są alfabetami sylabicznymi, obejmującymi 46 znaków. Powstały jako drugie, po zapożyczonym z chińskiego kanji. Japończycy uznali, że potrzebne są im alfabety prostsze, łatwiejsze w użyciu. Hiragana (kana pierwsza, prostsza) powstała w wyniku uproszczenia znaków chińskich (uproszczenie polegało przeważnie na pisaniu znaków odręcznie, nie odrywając ręki, dzięki czemu można było zmniejszyć liczbę składających się nań elementów) i na początku była używana wyłącznie przez kobiety. Zapisuje się nią końcówki gramatyczne, partykuły i wszystkie inne wyrazy, których nie można zapisać za pomocą kanji.
Jeżeli ktoś też zna brzmienie jakiegoś słowa, ale nie pamięta jego znaczka, może zapisać go za pomocą hiragany i zostanie doskonale zrozumiany.

Kolejność symboli hiragany i katakany, tak zwany seion:
a, i, u, e, o, ka, ki, ku, ke, ko, sa, shi, su, se, so, ta, tchi, tsu, te, to, na, ni, nu, ne, no, ha, hi, fu, he, ho, ma, mi, mu, me, mo, ya, yu, yo, ra, ri, ru, re, ro, wa, (w)o, n.

Wymienione wyżej sylaby nie wystarczają do napisania wszystkich słów, dlatego często tworzy się z nich nowe sylaby, poprzez dodanie w prawym górnym rogu dwóch malutkich, równoległych kreseczek, pustego w środku kółeczka albo wstawienia pomniejszonego znaku tsu dla podwojenia litery.
Niezwykle ważna w kaligrafii japońskiej jest kolejność pisania kresek i kropek. Należy przykładać do tego wielką wagę już na początku nauki, gdyż potem trudno wyeliminować ewentualne błędy. Zwykle (chociaż jak w każdym języku, zdarzają się wyjątki) linie kreśli się od lewego, górnego rogu i kończy się w lewym dolnym.

Katakana, początkowo będąc alfabetem mężczyzn, powstała przez odcięcie od chińskich liter jakiejś części (stąd jej nazwa: fragment, część) i była chętnie wykorzystywana przez buddyjskich mnichów do zapisywania sutr.

Używa się jej:

  • do zapisywania imion, nazw, słów pochodzenia obcego (według "słownika etymologicznych zapożyczeń" w Japonii zapożyczenia z innych języków stanowią około 13% wszystkich słów, z czego 80% to zapożyczenia z angielskiego)
  • jako zmianę czcionki w tekście, kiedy chce się wyodrębnić jakiś fragment (my w tym celu używamy pogrubienia albo kursywy)
  •  do zapisania terminów specjalistycznych (nazw biologicznych, fizycznych, chemicznych)
  • do wyrazów dźwiękonaśladowczych .

Kanji jest alfabetem ideograficznym, gdzie jednemu znakowi podporządkowane jest jedno (ew. kilka) znaczeń. Także ten alfabet powstał z chińskiego, a obecnie liczy około 60 000 ideogramów!! W codziennym użytku jednak funkcjonuje ich o wiele mniej. To tak zwane jōyō-kanji (znaki codziennego użytku), których dzieci japońskie uczą się w szkole i jest ich około 1945. Wykształcony Japończyk zna około 3000-4000 znaków kanji (potrafi je przeczytać i rozumie je, chociaż nie zawsze potrafi je napisać - zwłaszcza w dobie komputerów, telefonów komórkowych zanika tak niegdyś ceniona sztuka kaligrafii). Znaki kanji można podzielić na cztery grupy:

  1. shōkei-moji - znaki, powstałe na skutek prób zobrazowania tego, co człowiek widział (góra, rzeka, drzewo)
  2. shiji-moji - znaki wskazujące (pod, za, pięć)
  3. kaii-moji - zestawienie kilku ideogramów (na przykład dwa postawione obok siebie znaki drzewo to lasek, a trzy "wielki las")
  4. keisei-moji - zestawienia dwóch znaków, z których jeden nadaje słowu wartość fonetyczną, drugi zaś znaczeniową (np makrela składające się z dwóch znaków: niebieski i ryba)

Co dodatkowo ciekawe, Japończycy bardzo rzadko (acz w ostatnich latach coraz częściej) stawiają znak zapytania, zamiast kropki piszą małe kółeczko, nawiasy mają półkwadratowe (w kształcie dużego L i drugiego, postawionego na nóżce). Poza tym Japończycy nie znają spacji między wyrazami.

Autor: Aga Waszkiewicz

Data dodania: 2006-09-30, data ostatniej modyfikacji: 2010-08-17

Dodaj do:

prawa autorskie »

« wstecz

Wyszukiwarka
Newsletter
Zmień język
Nawigacja
Polecane strony

o stroniemapa stronyprawa autorskie polityka prywatności

Copyright 2001-2011 by Konnichiwa.pl

^ do góry

Strona używa plików cookies. Stosujemy je aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie. Pamiętaj, że możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności. zamknij