Tendai

Założycielem tej sekty tendai w Japonii był mnich Saicio (767-822), znany też pod imieniem Dengio-daisi. Sekta ta powstała w Chinach. Jej założeniem było zjednoczenie wszystkich dotychczasowych kierunków buddyzmu, traktując poszczególne szkoły jako kolejne stopnie do "prawdy Buddy". Z niezwykłą łatwością wchłaniała dotychczasowe doktryny. "Prawie wszystkie powstałe następnie sekty buddyzmu japońskiego czerpały założenia wyjściowe z arsenału dogmatyki tendai." Szczególnie wyróżnienie Sutry Lotosu, jako kwintesencji wszystkich doktryn, wyróżniało tendai spośród innych. Zgodnie ze słowami zawartymi w Sutrze Lotosu, każdy człowiek może osiągnąć "oświecenie" i "zostać Buddą." Do osiągnięcia tego celu należy przejść drogę przez pięćdziesiąt dwa stadia:

- dziesięć stadiów wiry,
- dziesięć stadiów umiejętności,
- dwadzieścia stadiów praktyk,
- dziesięć poznawania prawdy ostatecznej,
- dwa ostatnie stadia to-gaku i mio-gaku związane z "cudownym oświeceniem"

Kontemplacja religijna uważana była za ważny środek prowadzący do "oświecenia". Na rytuały tej sekty silny wpływ miała sekta shingon. Wiele obrzędów było i jest do siebie podobnych w obu sektach. Wszystkie mają bardzo uroczysty i tajemniczy charakter. Przyjmowanie nowych członków odbywało się przed posągiem Buddy w świątyni. Przykładem może być obrządek Kanjio, występujący po dziś dzień w obu sektach. Był i jest on udziałem nielicznych, najwyższych duchownych. Na początku głowy uczestników spryskiwane są wodą, następnie każdemu z nich zawiązuje się oczy i prowadzi do świętego obrazu mandala przedstawiającego wielu buddów i bodhisattwów. Następuje rzucenie kwiatka przez uczestnika w mandala. Ośmiu obecnych duchownych informuje, w którego buddę lub bodhisattwę trafiono i nadaje uczestnikowi imię. Największe szczęście przypisuje się trafieniu w buddę Wijroczanę.

Do panteonu tendai wchodzi duża liczba bóstw. Wśród nich jest założyciel buddyzmu Siakja-muni, wielki kosmiczny budda Wajroczana, budda Amida (władca zaświatów) oraz Bhaisaijaguru (uzdrawiający ludzi). Głównym ośrodkiem tej sekty jest góra Hi'ei w okolicach miasta Kyoto, gdzie Saicio założył pierwszą świątynię o nazwie Enriakuji. Założycielem sekty shingon był Kukai (774-835), pośmiertnie nazwany Kobo-daisi. Podobnie jak Dengo-daisi pobierał nauki w Chinach, z których powrócił do ojczystego kraju. Jednak miejscem powstania szkoły shingon nie były Chiny, w odróżnieniu do sekty tendai, ale Indie. Z tego kraju nauki sekty przeniosły się na Jawę, do Chin oraz do Tybetu. Obaj mnisi rozpoczęli swe nauki w tym samym czasie. Nauki sekty tendai jak i shingon stały się dominującymi kierunkami w buddyzmie w okresie dwóch wieków.

Shingon naucza, iż wszechświat oraz wszystkie żywe organizmy i rzeczy stanowią ciało najwyższego buddy Wajroczany. Ciało to składa się z sześciu podstawowych elementów: ziemi, wody, ognia, powietrza, eteru i świadomości. Trzy tajemnice czyli myśli, słowa i czyny należą do samego Wajroczany. Jest on obecny we wszystkim z czym mamy do czynienia. "Starannie opracowany rytuał mistyczny shingon ma sprawiać, aby człowiek czuł jej jego myśli, słowa i uczynki czerpią swe znaczenie i siłę z tego, iż pochodzą w rzeczywistości od buddy Wajroczany." Zrozumienie tego faktu prowadzi do "oświecenia". W odróżnieniu od nauki tendai, shingon twierdzi, że do oświecenia prowadzi dziesięć etapów. Dziewięć z nich oczyszcza duszę, wyzwalając ją od namiętności i przywar. Ostatni, kulminacyjny etap możliwy jest do osiągnięcia poprzez obrzędy mistyczne. Zaczyna się wówczas odczuwać to samo co odczuwa budda Wajroczana zespalając się z nim w ten sposób. Na owy, dziesiąty etap składają się trzy podstawowe obrzędy:

- himitsu czyli układanie palców w figury symboliczne,
- gomitsu składający się z powtarzania mistycznych formuł,
- imitsu prowadzący do całkowitego oderwania od otoczenia i własnych myśli.

W rytuałach shingon ważną rolę odgrywają wspomniane wcześniej obrazy mandala. Są one graficznym przedstawieniem wszechświata. Przedstawieni na nich buddowie są jednocześnie symbolami określonych części wszechświata.

Panteon bóstw czczonych przez sektę shingon jest również liczny. W odróżnieniu od tendai, w skład panteonu shingon wchodzi wiele zapożyczonych z religii hinduistycznej bóstw. Należą do nich bóstwa, które nigdy nie upowszechniły się w Chinach np. bóstwa Mioo, które chronią ludzi od złych duchów i zgubnych namiętności. Każdemu bóstwu przypisane są konkretne moce i właściwości, do których odwołuje się modlący. Często zdarza się, że wierny chce uzyskać nie "brylantowy raj Buddy" lecz doraźne korzyści jak bogactwo, sławę czy ukaranie wrogów.

Sekty tendai i shingon dotarły do Japonii w tym samym czasie. Ich duchowieństwo oddziaływało wzajemnie na siebie wzajemnie oraz na koła rządzące. Nigdy jednak nie dochodziło do waśni między obiema sektami, co w targanej wieloma konfliktami Japonii, było dość niezwykłe. Wzajemne stosunki kształtowane były przez obustronne zrozumienie i tolerancję. Wiele elementów doktryny i obrzędów shingon włączonych zostało w obszar sekty tendai. Brak konfliktów między obiema szkołami tłumaczy się często przez fakt oddalenia od siebie głównych świątyń. Miało to zasadniczy wpływ na brak ścierania się interesów gospodarczych tendai i shingon.

Doktryny obu sekt miały znaczny wpływ na dalsze zbliżanie się buddyzmu i shinto. Skoro cały wszechświat jest przejawem Buddy, to łatwo następnie utożsamić bóstwa shintoistyczne, symbolizujące siły przyrody, z analogicznymi przejawami Buddy. Dodatkowo bóstwa shintoistyczne nie miały określonej postaci, co znacznie ułatwiało ich transformację w postaci zbliżone do buddów wyznawanych przez religię powstałą w Indiach. W XIII wieku wyznawcy shingon obwołali boginię Amaterasu wcieleniem kosmicznego buddy Wajroczany. Podobnie stało się również z innymi kami. W ten sposób obie doktryny dały się ze sobą pogodzić a nawet scalić.

Autor: Hatamoto
Data dodania artykułu: 01.03.2006
Data modyfikacji artykułu: 14.02.2016
Prawa autorskie »

Prawa autorskie

W naszym wortalu Konnichiwa.pl pojawiło się wiele tekstów, które zostały nadesłane do redakcji. Mimo starań nie jesteśmy w stanie sprawdzić czy dany tekst nie łamie praw autorskich i nie jest plagiatem. W związku z tym prosimy o zgłaszanie takich tekstów pod adresem redakcja@konnichiwa.pl a ich autorów przepraszamy.

Na stronach serwisu Konnichiwa.pl znajdują się także teksty i zdjęcia pochodzące z innych stron www lub gazet/magazynów - jednak nasza redakcja otrzymała zgodę na ich zamieszczenie lub znajdowała się przy nich odpowiednia informacja o możliwości ich zamieszczenia z podaniem źródła.

Redakcja Konnichiwa.pl nie zezwala także na kopiowanie tekstów i zdjeć należących do członków redakcji bez uzyskania stosownej zgody.

Redakcja Konnichiwa.pl

« wstecz

Strona używa plików cookies. Stosujemy je aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie. Pamiętaj, że możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

zamknij