Shinto

Mianem wstępu

Termin shinto odnosi się do pierwotnych idei i praktyk religijnych Japonii sięgających pierwszych pisanych dokumentów historycznych. Do dzisiaj shinto jest praktykowane przez dziesiątki milionów Japończyków zwłaszcza w szczególnych momentach ich życia takich jak narodziny, nadanie imienia, osiągnięcie pewnego wieku, egzaminy szkolne, małżeństwo czy nawet chwile osobistego kryzysu.

Swego rodzaju paradoksem jest, że termin shinto określający praktyki religijne Japończyków pochodzi od chińskiego shin-tao co oznacza drogę bogów. Rdzennie japońskim określeniem shinto jest wyrażenie kami-no-michi - co można przetłumaczyć jako droga kami. Kami to w tym przypadku nie tyle bogowie co raczej bóstwa, lub moim zdaniem bardziej trafnie pełne mocy istoty, które aby działać wybierają określone formy, miejsca i czas. Są one powiązane z pierwotnymi siłami, które nadały kształt światu kiedy Japonia i jej ludności zostały stworzone.

Termin shinto obejmuje szeroki zakres działań i myśli związanych z kami. Sanktuaria shinto (jap. Jinja) znajdują się w miastach, i metropoliach, w wielkich parkach, w prywatnych domach, na szczytach gór, nad brzegami rzek czy jezior.

Sekty i organizacje (kyoha) wywierają stały i niesłabnący wpływ na społeczne wielkiej liczby Japończyków. Ludowa pobożność (minzoku shinto) - umieszczanie amuletów dla ochrony domów czy samochodów - kształtuje codzienne zwyczaje i mentalność mieszkańców miast i wsi. Rytuały shinto sprawuje się w domach a podczas wielkich świąt także na ulicach. Różnego rodzaju obrzędy maja na celu oczyszczenie nowego placu pod budowę, kolejnych etapów konstrukcyjnych, dotyczą nawet statków i satelitów (!!). Specjalne rytuały chronią robotników, artystów, nowonarodzone dzieci i studentów.

Kami

Termin kami znajduje się w centrum uwagi shinto. Często tłumaczy się go jako bogowie. Jednak kami różnią się znacznie od bóstw czy bogów właściwych innym religiom. Kami może być w zasadzie wszystko. Każda siła wyższa, która wzbudza lęk czy zdumienia - tajfun to przecież po japońsku kamikaze, czyli "boski" wiatr (a raczej wiatr który jest kami). W dawnej Japonii kami stawał się na przykład miecz "dokonujący" niezwykłych czynów, kami mogła być także zbroja przodka (jak to miało miejsce w wierzeniach klanu Takeda). Ciekawe jest także to, że współczesne słowo japońskie określające wilka; okami - w innym zapisie oznacza także wielkiego kami. Tak jak w przypadku chrześcijańskiego Boga, którego w Japonii nazywa się O�kami sama. Może wskazywać na to, że drapieżnik ten był także kiedyś uważany za kami. Kami posiadają w sobie musubi, czyli głęboką, tajemniczą energię, która ożywia świat naturalny, dynamizuje stworzenie i umacnia harmonię. Wola kami oddziałuje na każdego człowieka poprzez makoto (prawdziwość), czyli szczere usposobienie serca do przeżywania własnego życia w zgodzie z siłami przerastającymi zwykłe, ludzkie pojmowanie. Życie człowieka jest darem kami i z tego względu jest święte. Magokoro czyli szczere i czyste serce będące ideałem człowieka praktykującego shinto, jest zawsze świadome istnienia siły kami działającej w życiu człowieka.

W mitologii japońskiej kami podzielone są na dwie kategorie: niebiańskie i ziemskie. Później zaczęto wiązać je z różnymi siłami natury (drzewa, skały, jaskinie, źródła, rzeki etc.). Choć przywiązane do konkretnych miejsc pozostają jednak siłami tajemniczymi i nieokreślonymi, które zstępują aby zamieszkać w swych goshintai - boskich ciałach - będących w ten sposób nosicielami przewyższającej je mocy i istoty. Goshintai to konkretne przedmioty, w których kami zamieszkują i z którymi konkretne kami się utożsamia (patrz wyżej).

Rozwój shinto

Wraz z upływem czasu shinto zmieniało się, szczególnie pod wpływem obcych religii. W kronikach z VIII w. możemy między innymi przeczytać, że kami nazywane wtedy ujigami, strzegły konkretnego klanu i jego terytorium. Niekiedy ujigami nazywano boskiego przodka, założyciela klanu. Gdy naród został zjednoczony pod panowaniem cesarskim kult Amaterasu-omi-kami (będącej bóstwem rodu cesarskiego) rozpowszechnił się także poza murami pałacu cesarza. Mity dotyczące Amaterasu (bogini słońca) zostały zebrane razem z innymi przez cesarza Temmu (627-687) i spisane w Kojiki - Księdze Dawnych Wydarzeń - ok. roku 712 n. e. oraz w Nihon Shoki (Kronikach Japonii) ok. roku 797 n. e.

Brak jest jednoznacznych dowodów na istnienie, w pierwotnym shinto, stałych miejsc kultu. Kami podczas obrzędów przybywały do miejsc niedaleko rzek, gór, drzew lub szczególnych kamieni a potem się oddalały. W późniejszym okresie stałe budowle "sakralne" dawały wiernym schronienie, a także stawały się miejscem zamieszkania kami. pierwsze świątynie miały kształt podobny do spichlerzy używanych do przechowywania ryżu. Od połowy VI w. na shinto zaczął wywierać wpływ buddyzm koreański i chiński. Zaczęto wtedy umieszczać kami w świątyniach buddyjskich aby strzegły Buddy. Następnie zaczęto uważać je istoty dążące do satori czyli oświecenia buddyjskiego. W świątyniach modlono się do kami aby pomagały postępować w cyklu reinkarnacji aż do pełnego wyzwolenia buddyjskiego. W okresie Kamakura niektóre kami traktowano jako wcielenia oświeconych Buddów. W ten sposób wizerunki buddyjskie pojawiły się w sanktuariach shinto i na odwrót.

Wzrastanie w shinto

Ważnym wydarzeniem jest pierwsze przyniesienie noworodka do sanktuarium shinto. Taka rytualna wizyta ma na ogół miejsce w trzydziestym, lub setnym dniu po urodzeniu. Podczas takich odwiedzin dziecko może otrzymać imię. Przyniesione dziecko rodzice oddają pod opiekę jakiemuś konkretnemu kami. Wiele obrzędów shinto towarzyszy kluczowym momentom życia człowieka. Za każdym razem życie odnawia się i umacnia przez kontakt z kami.

Na podstawie:

L. E. Sullivan "Szintoizm"; WAM, ZYSK i S-ka, Kraków, Poznań 2001

Autor: Shirokaze
Data dodania artykułu: 01.03.2006
Data modyfikacji artykułu: 14.02.2016
Prawa autorskie »

Prawa autorskie

W naszym wortalu Konnichiwa.pl pojawiło się wiele tekstów, które zostały nadesłane do redakcji. Mimo starań nie jesteśmy w stanie sprawdzić czy dany tekst nie łamie praw autorskich i nie jest plagiatem. W związku z tym prosimy o zgłaszanie takich tekstów pod adresem redakcja@konnichiwa.pl a ich autorów przepraszamy.

Na stronach serwisu Konnichiwa.pl znajdują się także teksty i zdjęcia pochodzące z innych stron www lub gazet/magazynów - jednak nasza redakcja otrzymała zgodę na ich zamieszczenie lub znajdowała się przy nich odpowiednia informacja o możliwości ich zamieszczenia z podaniem źródła.

Redakcja Konnichiwa.pl nie zezwala także na kopiowanie tekstów i zdjeć należących do członków redakcji bez uzyskania stosownej zgody.

Redakcja Konnichiwa.pl

« wstecz

Strona używa plików cookies. Stosujemy je aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie. Pamiętaj, że możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

zamknij