Kumo no hitomi / Eyes if the Spider / Oczy pająka

Córka Naomiego (Shō Aikawa) została zamordowana. Nic nie można poradzić. Trzeba starać się wraz z żoną odbudować swoje drobne życie. Zająć się pracą urzędnika i zapomnieć, bo córki i tak już się nie da uratować. Naomi jednak nie potrafi, kupuje broń i wyrusza na łowy, by się zemścić. Ale to tylko początek tej historii. Wkrótce bohater odkrywa, a wraz z nim także i my, że za zemstę nie zapłaci bezsennością, a natarczywością gangsterów, widzących w nim dobry materiał na yakuzę. Bo „Oczy pająka” to w zasadzie mogłaby być twardą, gangsterską opowieścią, gdyby nie zrobił jej Kiyoshi Kurosawa…

Wystarczy poinformować, że twórcą filmu jest Kurosawa, a pewnych rzeczy można się spodziewać: absurdalnej fabuły, pełnej dziwnych przypadków i zbiegów okoliczności; elips i przemilczeń, które prowokują nas do stawiania pytań, na które nie dostaniemy odpowiedzi; braku relacji przyczynowo-skutkowych, chaosu w świecie przedstawionym; postaci o groteskowym zachowaniu (detektywów, yakuzów, gospodyń domowych); zagubionych, zniszczonych budynków gdzieś na peryferiach Tokio; gry z konwencjami gatunkowymi, prowadzącymi do rozbicia narracji i pęknięcia w rzeczywistości filmowej. Kurosawa zawsze nas drażni i oszukuje, drwiąc sobie z naszych oczekiwań i przyzwyczajeń. Nie inaczej jest w tym przypadku.

„Oczy pająka” wraz z „Drogą węża” tworzą swoistą dylogię, w której reżyser przepracowuje wątek zemsty, tworząc dwa filmy niezwykle do siebie podobne, a zarazem skrajnie odległe. Trudno powiedzieć, czy mamy tu do czynienia z sequelem czy remakiem – Kurosawa zapewne od zawsze marzył, by tak brzydko zagubić swych widzów. Trudno też jest wskazać, o czym w zasadzie są „Oczy pająka”. Początkowo wydaje się nam, że film będzie dotyczył zemsty – ojca na mordercy córki. Później uznajemy obraz go za yakuza eiga, by ostatecznie stwierdzić, że może to i yakuza eiga, ale co najmniej tak nietypowy, jak „Sonatina” Takeshiego Kitano.

„Oczy pająka” rozgrywają się w środowisku gangsterów, lecz postaciom wiele brakuje do tych z obrazów Takashiego Miike - surowych mężczyzn o ponurych twarzach, pokrzykujących na swoich podwładnych, gotowych z byle powodu sięgnąć po broń (tą oczywiście posługują się z wirtuozerią). U Kiyoshiego Kurosawy, podobnie jak u Kitano, przestępcy są pozbawieni wigoru, piękna, noszą niedbale swoje wymięte ubrania. Wspaniałe tatuaże (których w zasadzie nie widzimy) nie mają z czym korespondować. Jedyny, który yakuzą nie jest, a więc Naomi, okazuje się być najbliższy ideałowi (ten poznaliśmy z innych, bardziej tendencyjnych filmów). Dotąd pracownik korporacji, zamknięty w sobie spokojny pan w garniturze, paradoksalnie lepiej odnajduje się w świecie yakuzy od ludzi od lat z nią związanych. Jego zdolności szybko zostają odkryte przez szefów. Ci pragną jak najszybciej skorzystać z możliwości Naomiego. W efekcie musi dojść do kumulacji brutalnych morderstw, za pomocą których bohater będzie starał się przywrócić porządek w zdegenerowanym świecie przestępczości, a przynajmniej taki ład, jakiego pragnie zaprowadzić szefostwo rękami zdolnego zabójcy.

Wydaje mi się jednak, że „Oczy pająka” nie są filmem o pustce zemsty (choć tej Kurosawa przygląda się dokładnie i z ironią), medytacją na temat przemocy (obecnej, lecz jakby pozbawionej emocji, zazwyczaj jej towarzyszącej). To chyba przede wszystkim obraz o nudzie i zagubieniu. Próby, które podejmuje Naomi i jego żona, by na nowo odnaleźć się w świecie po śmierci córki, odkrywają przed nimi, że być może nigdy nie byli tak doskonałymi trybami społeczeństwa, jak dotąd uważali. Iluzoryczność świata silnych gangsterów, pozorna siła zemsty, która miałaby czemuś i komuś służyć, oparte na konwencji relacje społeczne – to tematy, dzięki którym „Oczy pająka” nie należą ani do filmów stricte gatunkowych, ani dzieł, które po jednym seansie będą dla nas oczywiste. Kiyoshi Kurosawa jest tu u szczytu formy i na granicy niskiego budżetu. Dylogia została zrealizowana w krótkim czasie i za niewielkie pieniądze – czyli cechuje ją to, co w kinie japońskim tak często się sprawdza.

Wydanie dvd Toshiby, poza skromnymi notatkami bio, objaśniającymi nam w kilku słowach, co to za człowiek ten Kiyoshi Kurosawa czy Shō Aikawa i zwiastunem, pozbawione jest dodatków. Szkoda – wywiady z Kiyoshim Kurosawą są zawsze bardzo interesujące. Jakość obrazu „Kumo no hitomi” nie należy do najlepszych najlepsza. Dużo ziarna i kiepska rozdzielczość, no ale to w końcu niskobudżetowy japoński film z lat 90.

Data premiery dvd: 25.01.2001
Scenariusz i reżyseria: Kiyoshi Kurosawa
Obsada: Shō Aikawa, Dankan, Ren Ohsugi, Sadao Abe, Satoshi Kajiwara, Kumi Nakamura, Moe Sakura, Shun Sugata, Susumu Terajima
Produkcja: Daiei, Japonia 11 kwietnia 1998
Dystrybucja: Toshiba

Dane techniczne:
Język: japoński
Obraz: 16/9 kolor
Czas trwania: 85 min.
Dźwięk: Dolby Digital 2.0
Region: 2

Autor: Marek Bochniarz
Data dodania artykułu: 14.04.2012
Data modyfikacji artykułu: 30.11.-0001
Prawa autorskie »

Prawa autorskie

W naszym wortalu Konnichiwa.pl pojawiło się wiele tekstów, które zostały nadesłane do redakcji. Mimo starań nie jesteśmy w stanie sprawdzić czy dany tekst nie łamie praw autorskich i nie jest plagiatem. W związku z tym prosimy o zgłaszanie takich tekstów pod adresem redakcja@konnichiwa.pl a ich autorów przepraszamy.

Na stronach serwisu Konnichiwa.pl znajdują się także teksty i zdjęcia pochodzące z innych stron www lub gazet/magazynów - jednak nasza redakcja otrzymała zgodę na ich zamieszczenie lub znajdowała się przy nich odpowiednia informacja o możliwości ich zamieszczenia z podaniem źródła.

Redakcja Konnichiwa.pl nie zezwala także na kopiowanie tekstów i zdjeć należących do członków redakcji bez uzyskania stosownej zgody.

Redakcja Konnichiwa.pl

« wstecz

Strona używa plików cookies. Stosujemy je aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie. Pamiętaj, że możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

zamknij