Toji

Nazywa się naprawdę Kyoo-gokokuji, co oznacza "Obrońca narodu" i jest świątynią buddyjskiej sekty shingon-shu. Należy od 1994 roku do obiektów, które uznano za Światowe Dziedzictwo Ludzkości wpisując je na listę UNESCO. Tak jak wcześniej Narę chronić miały dwa kompleksy świątynne pobudowane z dwóch stron, identycznie postąpiono stawiając nową stolicę. Zachodnia Świątynia Saiji i Wschodnia Światynia Toji miały stanowić takie bastiony w Kioto, aczkolwiek w porównaniu do Nary postawiono je znacznie bardziej na południu miasta.

Toji
Zdjęcie z http://www.touji-ennichi.com/info/tohji_e.htm

Powstanie Toji wiąże się z postacią mnicha Kukai (774-835), który otrzymał imię Koubou-Taishi (Kobo-daishi, przy czym drugi człon imienia oznacza tytuł "Wielkiego Mistrza"), twórcy sekty shingon-shu. Należał on niewątpliwie do osób, które zwiemy "ludźmi Renesansu". Rzeźbił, malował, pisał, uprawiał kaligrafię, był filozofem i teologiem oraz inżynierem. Urodził się w Tado. Studiował konfucjanizm oraz buddyzm w Heian-kyo od 14-ego roku życia. Kilka lat praktykował ascezę na Shikoku. Z okresu tego pochodzi jego dzieło "Sago-shiki", czyli "Wskazówki trzech nauk", porównujące konfucjanizm, buddyzm i taoizm, przy czym pierwszeństwo jest przyznane temu drugiemu. W 804 roku został mnichem, otrzymując imię Kukai, następnie zaś wyjechał do Chin, gdzie studiował m. in. u mędrca Huiguo. Powrócił w 806. Najpierw przebywał na Kiusiu, potem w Jingoji nieopodal Heian-kyo, gdzie spotkał się z innym wielkim reformatorem Saicho.

Słynna pięciopoziomowa pagoda, która stała się symbolem Toji i Kioto
Zdjęcie z http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Toji0116.jpg

Przez pewien czas sprawował funkcje opata Todaiji, natomiast w 816 roku pobudował klasztor na górze Kyosan. Klasztor ten stał się początkiem nauczania doktryny shingon, czyli "prawdziwych słów". Wtedy nastąpiło jego zerwanie z Saicho, co sprawiło, ze buddyzm ezoteryczny podzielił się na dwie sekty. W 823 roku Wschodnia Świątynię nowo budowanej stolicy przekazano właśnie jemu. Chociaż nazwa jej uległa zmianie na Kyoo-gokokuji, nadal nazywano ją Toji. Jednakże to nie przeszkodziło wspaniałemu rozwojowi nowego przybytku, który stał się miejscem rozkwitu nauk shingon. Zresztą nie tylko. Kukai nauczał, nawet ludzi z gminu, dla których założył specjalna szkołę, nie tylko religii, ale także praktycznej wiedzy. Jego postać obrosła legendami, jednakże tutaj raczej będzie interesować nas fakt, że Toji pchnięta poprzez Kukai na drogę rozwoju stała się najpotężniejszą świątynią Kioto.

Wielokrotnie niszczona w XV wieku, przy czym największym okazał się pożar z 1486 roku, została odbudowana. Zachowała pozycję niesamowitego zgromadzenia wspaniałych obiektów: aż 91 otrzymało tytuł skarbu narodowego: 5 budynków, 25 malowideł, 20 rzeźb, 20 dzieł rzemieślniczych, 19 dokumentów, natomiast 7841 ważnego zabytku kultury.
Najbardziej znanym budynkiem Toji jest najwyższa w Japonii pagoda licząca 57 metrów.

Kongokai, czyli Diamentowy Świat, jedna z dwóch słynnych mandali
Zdjęcie z http://www.onmarkproductions.com/html/mandala1.shtml

Dainichi Nyorai, wizerunek z centralnej części mandali Kongokai najwyższego rzędu, Kosmiczny Budda
Zdjęcie z http://www.onmarkproductions.com/html/mandala1.shtml

Wizerunek po lewej stronie mandali Kongokai z najwyższego rzędu Grupa Pięciu Buddów, czyli Godai Nyorai, prezentująca sobą pięć aspektów mądrości: mądrość przeciwko gniewowi, zazdrości, pożądaniu, ignorancji, dumie, co pozwala wiernym uwolnić się z cyklu narodzin, śmierci oraz odrodzenia, czyli Sześciu Stanów Egzystencji
Prezentowane wizerunki:
1. centralne miejsce zajmuje Dainichi Nyorai, Kosmiczny Budda (sanskryt = Vairocana lub Mahavairocana) - przeciwko ignorancji,
2. na górze Fukujoju Nyorai (sanskryt = Amoghasiddhi) - przeciwko zazdrości,
3. na dole Hosho Nyorai (sanskryt = Ratnasambhava) - przeciwko dumie,
4. po prawej Ashuku Nyorai (sanskryt = Akshobhya) - przeciwko złości,
5. po lewej Amida (sanskryt = Amitabha) - przeciwko pożądaniu.
Zdjęcie z http://www.onmarkproductions.com/html/mandala1.shtml

Oryginalnie pagodę pobudowano w 826 roku. Od tego czasu pięć razy płonęła, obecna zaś rekonstrukcja pochodzi z 1643 roku. Główny pawilon kondo wzniesiono w 795 (796) roku. Spłonął w 1586 roku, odbudowany na początku XVII wieku w stylu japońsko - chińskim irimoya z dostatkami stylu indyjskiego (znalazłem źródło określające ten styl również jako Tenjiku). Budynek posiada dwukondygnacyjne odachowanie, przy czym górna część jest dwuspadzista, dolna zaś cztero, natomiast w części centralnej występuje jeszcze wysunięty dach półszczytowy. Wewnątrz najważniejsze miejsce zajmuje posąg na piedestale Buddy-Yakushi otoczonego siedmioma innymi statuami Buddy. Piedestał natomiast jest podtrzymywany przez 12 figur obrazujących Niebiańskich Generałów. Nieopodal stoją zaś Nikko i Gakko.

Taizokai, czyli Łono Świata, druga z dwóch słynnych mandali w Toji
Zdjęcie z http://www.onmarkproductions.com/html/mandala1.shtml

Jednakże najwięcej rzeźb zostało zgromadzonych w Kodo. Budowę pawilonu rozpoczęto w 825 roku, zakończono zaś w 835, natomiast odbudowano po zniszczeniach w 1491 roku. Uznany jest on za ważny obiekt historyczny z epoki Muromachi. Spośród 21 rzeźb tworzących tam kompozycję mandali ponoć 15 stworzył sam Kukai. Pozostałe to rekonstrukcje. Ogólnie występuje tam 5 posągów Buddy, 5 Bodhissatwów, 5 Wielkich Królów, po jednym Bontena i Taishakutena oraz 4 Shintenno. Przedmioty wspaniałe zawiera także skarbiec Hozo pobudowany w 1127 roku w stylu azekurazukuri, czyli z ciosanych bali.

Wśród zabytków odnaleźć tu można malowidła na jedwabiu. Najstarsze przywiózł z Chin sam Kukai, przedstawia ono patriarchów sekty shingon. 5 obrazów namalował Lee Chen, 2 natomiast z 821 roku mają podpisy Kukai. Epokę Heian prezentują m. in. dwie mandale shingon Kongokai i Taizokai, obrazy wielkości ok. 183 cm x 163 cm przedstawiające wizje budowy świata wedle poglądów sekty shingon, wykorzystując do tego postacie Buddy, Bodhissatwów oraz rozmaite oznaczenia. Uważa się je za jedyne pełne mandale sekty shingon w Japonii. Niezwykłej urody są także serie przedstawiające pięciu Wielkich Królów oraz Dwunastu Niebian. Kiedyś były używane do rytuałów, pochodzą zaś, prawdopodobnie, z ok. 1127 roku. Skarbem Narodowym został także pawilon Mieido lub Taishi-do, dawne mieszkanie Kukai. Po zniszczeniach został on odbudowany w 1380 roku. Natomiast Jiki-do, czyli Pawilon Obiadowy powstał prawdopodobnie ok. 877 roku, odbudowywano go natomiast w latach 1828 i 1930. Nazywany został Budynkiem o Tysiącu Rękach, bowiem głównym wizerunkiem czczonym tutaj jest tysiącręczna Senju-Kannon. Jiki-do znane jest z tego, że przez pewien czas mieszkał tutaj shogun Ashikaga Takauji.

Kondo
Zdjęcie z http://www.trapagon.com/dig-img/Japan/Temples/TojiTemple_9135.jpg

Toji to nie tylko olbrzymi zbiór historycznych obiektów, lecz także wspaniałe jarmarki, które odbywają się 21-ego każdego miesiąca. Przypominają one połączenie zabaw z pchlim targiem, na którym można kupić niemal wszystko.

Jarmark w Toji
Zdjęcia z http://www.touji-ennichi.com/news/saishin.htm

Ten typ uroczystości nazywa się ennichi (czyli po prostu świątynny festiwal), ennichi organizowane w Toji poświęcone są Kukai. Podczas ich trwania przewijają się przez Wschodnią Świątynię setki tysięcy osób.