Gosho

Gosho to pałac cesarski otoczony wspaniałym parkiem Gyoen wielkości ok. 90 hektarów. Kiedy część parku jest otwarta, odwiedzają ją tłumy ludzi. Zwłaszcza można spotkać tam wielu studentów z pobliskiego uniwersytetu Doshisha. Na większe zwiedzanie można się jednak dopiero wybrać otrzymawszy specjalne pozwolenie Kunaicho (Urzędu ds. Dworu Cesarskiego).

Pałac pierwotny postawiono, oczywiście, w okresie Heian, przy intronizacji Kioto, jako stolicy. Niemniej, tamten budynek był wielokrotnie niszczony przez pożary i kataklizmy, tak, że w końcu w 1331 roku w ogóle cesarze zamieszkali poza terenem pałacowym. Natomiast powstawały tutaj rezydencje, które także były niszczony ręką ludzką (wojny), czy też siłami natury. Tak trwało aż do cesarza Kokaku, miłośnika rzeczy dawnych, który poprosił kolejnego shoguna Ienari z dynastii Tokugawa o postawienie pałacu w stylu starego Daidairi. Ponoć władca był tak zadowolony, że napisał specjalny poemat dziękczynny. Zadowolenie zadowoleniem. Wybudowane pawilony rozwaliło trzęsienie ziemi z 1830 roku, natomiast o udało się uratować, strawił pożar z 1854. Odbudowane przez shogunów w 1855 budynki stoją, mniej więcej, do dziś. Mniej więcej jest tutaj właściwym słowem, ponieważ po przenosinach dworu cesarskiego do Tokio, część budynków przeniesiono do nowej stolicy, część powierzono świątyniom, a Shinkaden - gdzie trzymano wcześniej lustro - prezent Amaterasu, oddano chramowi Kashihara-jingu w prefekturze Nara.

Seiryoden
Zdjęcie z http://en.wikipedia.org/wiki/Kyoto_Gosho

Najważniejszą spośród bram prowadzących do pałacu jest Kenreimon w południowym murze. Wykonana z najdroższego w Japonii drzewa keyaki oraz kory cyprysu ma prawie 5 metrów. Tylko cesarz miał prawo dawniej przekraczać te wrota. Obecnie jest ona dostępna dla gości podczas uroczystości dworskich, które wypadają w Kioto oraz, niekiedy, podczas zwiedzania. Niemal równie ważna była Kenshunmon przeznaczona tylko dla cesarzowej (jeżeli szła bez męża) oraz następcy tronu. Bramą Gishumon przechodzili dworzanie, Seishonom natomiast goście. Nie były to, oczywiście, jedyne bramy posiadłości. Istniały jeszcze w zewnętrznym murze: Sakuheimon oraz Gonomiya-gomon (Kougoumon) i 12 małych bramek wakimon.

Kwitnąca wiśnia w Kioto Gosho
Zdjęcie z http://www3.kiy.jp/~tourj/kyoto/go-7.html

Po przejściu bramy Kenshunmon cesarz trafiał na następne wrota zwane Joumeimon (lub Shomeimon) w zaznaczonych na planie galeriach, które na zewnątrz stanowią gładką ścianę, wewnątrz natomiast tworzą kolumnadę. Otaczają one południowy ogród nantei, cały wysypany żwirem, do którego na północy przylega główny pawilon cesarski Shishinden. Przed nim w ogrodzie nantei posadzone są dwa drzewa, które od epoki Heian zawsze znajdują się przed każdym Shishindenem, gdziekolwiek by się znajdował dokładnie w takiej kolejności:
- sakon-no sakura, czyli wiśnia po lewicy,
- ukon-no tachibana, czyli pomarańcza po prawicy.

Shishinden należy do budynków ceremonialnych. Kiedyś miały tu miejsce najważniejsze uroczystości i bankiety. Liczy sobie 33,3 metra długości i 22,7 szerokości, 20,5 metra wysokości (dwa pierwsze wymiary za "Nara i Kioto" Jolanty Tubielewicz, wysokość za http://web.kyoto-inet.or.jp/org/orion/eng/hstj/kamigyo/gosho.html , przy czym strona ta podaje także inne: długość i szerokość, które według niej wynoszą kolejno 37,7 i 27,3 metra) pokryty ma dach korą japońskiego cyprysu, podobnie jak brama Kenshunmon.

Plan terenów pałacu cesarskiego Gosho w Kioto, wskazane najważniejsze bramy pałacowe
Wykonano na podstawie stromy http://www.aisf.or.jp/~jaanus/deta/k/kenreimon.htm

Wewnątrz głównej sali Shishinden stoją dwa trony przykryte palankinami, wznoszące się na czterostopniowym podwyższeniu. Tron cesarza nazywa się Takamikura, a nad przykrywającym krzesło oktagonalnym palankinem umieszczono rzeźbę złotego feniksa rozpościerającego skrzydła o wysokości 1,73 metra. Ponadto 8 mniejszych feniksów ozdabia naroża cesarskiego palankinu. Shishinden postawiono w dawnym stylu shinden-zukuri czasów Heian, co oznacza, ze tak naprawdę budynek miał tylko podłogę, odachowanie i ścinany zewnętrzne. Natomiast wewnątrz wszystko mogło być przenoszone, przestawiane wedle potrzeby.

Galeryjką łączy się z Shishindenem inny budynek wzniesiony w identycznym stylu architektonicznym Seiryoden. Najpierw służył, jako kwatery cesarskie, później zaś stanowił miejsce niektórych, mniej znaczących ceremonii. Zachowały się dawne przedmioty i wyposażenie samych pokoi cesarskich. Uderzają one swoja skromnością i brakiem intymności. Przepierzenia, ścianki działowe, parawaniki wyznaczały kwatery cesarza oddzielając je od pomieszczeń reszty rodziny i dworu.

Po wschodniej stronie Seiryoden znajduje się Ogród Wschodni totei, dziedziniec wypełniony piaskiem. Oprócz piasku jedyna ozdobę stanowi kilka posadzonych bambusów i płynące przy elewacjach struga. Po drugiej zaś stronie zaprojektowano ogród hagi-tsubo wysypany żwirem, z którego wyrastają krzewy hagi.

Ogród Oikeniwa
Zdjęcie z http://en.wikipedia.org/wiki/Kyoto_Gosho

Nieco dalej w kierunku północno - wschodnim od Ogród Wschodniego leży Kogosho, najmłodszy budynek w całym przybytku stanowiący mieszankę dwóch stylów architektonicznych: shinden-zukuri i shoin-zaukuri. Postawiono go w 1958 roku odbudowując po pożarze. Kogosho był niegdyś pałacem następcy tronu cesarskiego, jednakże służył także do celów ceremonialnych. Najsłynniejszym wydarzeniem związanym z Kogosho była narada nazywana Kogosho-kaigi. Odbyła się ona w listopadzie 1867 roku, skutkiem zaś jej było nakłonienie dynastii shogunów Tokugawa do przekazania władzy Tenno.

Styl shinden to prostota, shoin zaś jest znacznie bogatszy. Przede wszystkim oznacza on odejście od budowy jednej wielkiej izby dzielonej przepierzeniami. Shoin, to stałe komnaty oraz porzucenie stałej symetrii zdobniczej. Styl ten wykorzystano przy budowaniu Ogakumonjo - miejsca konkursów poetyckich i niektórych ceremonii. Pomiędzy Ogakumonjo i Kogosho jest płaski teren do gry w kemari, którą ponoć rozweselał się sam Tenno. Natomiast na wschód od powyższych znajduje się ogród krajobrazowy wokół jeziora Oikeniwa symbolizujący świat. Jego pierwszym projektantem był twórca szkoły Enshu zajmującej się parkami krajobrazowymi, Kobori Masakazu, żyjący na przełomie XVI-ego i XVII-ego wieku. Wprawdzie ogród był wielokrotnie zmieniany, jednakże jego główne założenia utrzymano.

Wrota Kenreimon,
Zdjęcie z http://en.wikipedia.org/wiki/Kyoto_Gosho

Ogród wewnętrzny gonaitei leżący w północnej części ogrodu nie jest przeznaczony do zwiedzania. Istnieją tam dwa pawilony: herbaciany oraz, powstały w 1831 roku, zespół, w którym cesarz miał się chronić w przypadku trzęsienia ziemi. Przy gonatei są prywatne apartamenty cesarskie Gosho-do Otsune-goten, natomiast najbardziej wysuniętym na północ kompleksem pałacu jest zespół dwóch rezydencji: Kogo-goten i Wakamiya-goten. Niegdyś Kogo-goten należał do cesarzowej oraz jej służby i był połączony galerią z prywatnymi komnatami cesarza. Teraz żadnych korytarzy łączących już nie ma, natomiast w samej rezydencji odbywają się od czasu do czasu prace naukowe. Wakamiya-goten wykorzystywany był przez dzieci tenno.